เพลงที่ใช้ AI ช่วยสร้างขึ้นติดชาร์ตเกาหลีใต้ ท่ามกลางคำถามเรื่องลิขสิทธิ์ที่ยังไม่มีคำตอบ

เพลงที่ใช้ AI ช่วยสร้างขึ้นกำลังไต่อันดับบนชาร์ตเพลงเกาหลีใต้ ทำให้เกิดคำถามใหม่ๆ เกี่ยวกับลิขสิทธิ์และความโปร่งใสในวงการเพลงที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์

เพลง “The Adult I Dreamed Of” ของ Meomuru ขึ้นไปอยู่อันดับ 3 บนชาร์ต Melon’s Top 100 เมื่อวันพุธที่ผ่านมา เพลงนี้ปล่อยออกมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน แต่เพิ่งมาได้รับความนิยมอย่างมากหลังจากถูกนำไปใช้เป็นเพลงประกอบในวิดีโอสั้นๆ บนโซเชียลมีเดียเกาหลี

แต่ที่น่าสนใจคือ เสียงร้องในเพลงนี้ไม่ใช่เสียงของนักร้องที่เป็นคนจริงๆ

ตามคำอธิบายอัลบั้มของศิลปิน ระบุว่าเสียงร้องถูกสร้างขึ้นโดยใช้โปรแกรม Suno ส่วน Meomuru เป็นคนเขียนเนื้อเพลงและดูแลทิศทางการผลิตโดยรวม

Meomuru เขียนบนช่อง YouTube ของเขาว่า “สำหรับผม AI คือเครื่องดนตรีสมัยใหม่และเป็นพาร์ทเนอร์ที่ช่วยให้จินตนาการของผมกลายเป็นจริงได้” และเสริมว่า “ผมเชื่อว่าแม้เครื่องมือจะเปลี่ยนไป แต่เรื่องราวจะไม่เปลี่ยน”

เพลงนี้ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่แตกต่างกันในหมู่ผู้ฟัง บางคนมองว่าการใช้ AI ไม่ใช่ปัญหาใหญ่ เพราะยังมีคนที่เป็นผู้สร้างสรรค์ทำนอง เนื้อเพลง และทิศทางของงานอยู่ แต่บางคนก็รู้สึกไม่สบายใจกับเพลงที่สร้างโดย AI เอง และบางคนก็เรียกร้องให้มีการระบุให้ชัดเจนขึ้นเมื่อมีการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการสร้างเพลง

Meomuru ไม่ใช่คนแรกที่ใช้ AI ช่วยสร้างเพลงแล้วประสบความสำเร็จติดชาร์ต

เพลง “Forest of the Heart” ของ Joseon Hiphop ก็เคยติดอันดับ 89 บน Melon’s Top 100 เช่นกัน ในกรณีนี้ ผู้สร้างที่เป็นคนรับผิดชอบแนวคิดและเนื้อเพลง ส่วน AI ถูกใช้ในการแต่งทำนองและเสียงร้อง

การปรากฏตัวของเพลงเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามที่วงการเพลงยังหาคำตอบไม่ได้ นั่นคือเรื่องของลิขสิทธิ์ควรจะใช้กับงานที่มนุษย์และปัญญาประดิษฐ์มีส่วนร่วมได้อย่างไร

ภายใต้กรอบกฎหมายลิขสิทธิ์ของเกาหลีในปัจจุบัน การคุ้มครองจะมอบให้กับการสร้างสรรค์ที่ทำโดยมนุษย์เท่านั้น ส่วนเนื้อหาที่สร้างโดย AI เพียงอย่างเดียวไม่ได้รับการยอมรับว่ามีลิขสิทธิ์

สมาคมลิขสิทธิ์เพลงเกาหลี (Korea Music Copyright Association) พยายามแก้ไขปัญหานี้ในเดือนสิงหาคม โดยเสนอเกณฑ์ใหม่ที่อนุญาตให้ลงทะเบียนผลงานที่ใช้ AI ช่วยสร้างได้ หากมนุษย์มี “บทบาทสำคัญและเป็นผู้นำ” ในการสร้างสรรค์ โดยกำหนดให้ผู้สร้างต้องเปิดเผยเครื่องมือ AI ที่ใช้ ขอบเขตการใช้งาน และลักษณะการมีส่วนร่วมของตนเอง

แต่สมาคมก็ถอนเกณฑ์ดังกล่าวออกไปในอีก 22 วันต่อมา ท่ามกลางเสียงวิจารณ์ว่ายังไม่มีข้อตกลงร่วมกันในสังคมมากพอ และยังไม่มีวิธีที่ชัดเจนในการวัดว่าเพลงชิ้นหนึ่งถูกสร้างโดยมนุษย์เท่าไหร่ และโดย AI เท่าไหร่

เจ้าหน้าที่ในวงการเพลงคนหนึ่งบอกกับ The Korea Herald ว่า “แม้บางโปรเจกต์อาจจะแบ่งงานกันชัดเจน เช่น คนเขียนเนื้อเพลงและ AI แต่งทำนองหรือร้องเพลง แต่ขั้นตอนการทำงานที่ซับซ้อนกว่านั้นอาจเกี่ยวข้องกับการป้อนคำสั่ง การแก้ไข และการปรับปรุงผ่าน AI ในหลายขั้นตอน” และเสริมว่า “ในกรณีเช่นนี้ การวัดสัดส่วนการมีส่วนร่วมของมนุษย์และ AI อย่างแม่นยำอาจขึ้นอยู่กับสิ่งที่ผู้สร้างเลือกที่จะเปิดเผยเป็นส่วนใหญ่”

เจ้าหน้าที่อีกคนกล่าวว่า จะต้องมีมาตรฐานที่ชัดเจนขึ้นเมื่อ AI เข้ามามีบทบาทในการผลิตเพลงมากขึ้นเรื่อยๆ

“เพลงที่สร้างโดย AI เป็นส่วนหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ของทิศทางที่อุตสาหกรรมกำลังจะไป ไม่ว่าเราจะชอบหรือไม่ก็ตาม จำเป็นต้องมีเกณฑ์ที่ละเอียดมากขึ้นในการวัดขอบเขตการใช้ AI และระดับการควบคุมที่ผู้สร้างที่เป็นมนุษย์ใช้ เพื่อพิจารณาว่าจะจัดสรรลิขสิทธิ์อย่างไร” เจ้าหน้าที่คนดังกล่าวกล่าว และเสริมว่า “ในขณะเดียวกัน เราก็ต้องพิจารณาว่าจะปกป้องศิลปินและผู้สร้างที่มีอยู่ซึ่งผลงานอาจถูกนำไปใช้ในการฝึกระบบ AI ที่สร้างเพลงใหม่ได้อย่างไร”