Chuseok: เทศกาลวันขอบคุณพระเจ้าของเกาหลี

อีกปีผ่านไปไวเหมือนโกหก ถึงเวลาที่เหล่าคนดังจะพากันโพสต์รูปในชุดฮันบกสีสันสดใส อวยพรแฟนๆ เนื่องในวัน Chuseok แล้ว! สำหรับแฟน K-pop มือใหม่ที่อาจจะยังไม่คุ้นเคยกับวัฒนธรรมเกาหลี วัน Chuseok อาจจะดูเป็นเทศกาลที่โผล่มาแบบงงๆ แต่จริงๆ แล้วนี่คือหนึ่งในสี่วันหยุดสำคัญของเกาหลีเลยนะ ปีนี้ Chuseok ตรงกับวันที่ 25 กันยายน ส่วนวันหยุดราชการก็ยาวไปตั้งแต่พฤหัสบดีที่ 24 กันยายน ถึงวันอาทิตย์ที่ 27 กันยายนเลยทีเดียว

Chuseok บางทีก็ถูกเรียกว่า 'วันขอบคุณพระเจ้าของเกาหลี' หรือ 'Hangawi', 'Jungchujul', 'Gabe' ซึ่งจะฉลองกันในคืนที่พระจันทร์เต็มดวงสว่างที่สุดของปี นั่นก็คือวันที่ 15 ของเดือน 8 ตามปฏิทินจันทรคติ ซึ่งจะตรงกับช่วงเดือนกันยายนถึงต้นเดือนตุลาคมตามปฏิทินสุริยคติ คนเกาหลีเขายังคงใช้ปฏิทินจันทรคติสำหรับวันสำคัญๆ อยู่ เลยไม่แปลกที่วันหยุดหลายๆ วันจะเกี่ยวข้องกับพระจันทร์และวัฏจักรของมัน

ในปี 2026 วัน Chuseok จะตรงกับวันที่ 25 กันยายน ส่วนปี 2027 จะฉลองกันในวันที่ 15 กันยายน Chuseok เป็นเหมือนเทศกาลเก็บเกี่ยวกลางฤดูใบไม้ร่วงนั่นแหละ เพราะช่วงนี้พืชพรรณธัญญาหารจะสุกงอมเต็มที่ พร้อมสำหรับการเก็บเกี่ยวที่สุด

เพื่อเป็นการฉลองความสำเร็จในการเพาะปลูกตลอดปี ครอบครัวต่างๆ ก็จะพากันเดินทางกลับบ้านเกิดเพื่อเยี่ยม 'bon-ga' (แปลตรงตัวว่า 'บ้านหลัก' แต่ส่วนใหญ่ก็คือบ้านของผู้อาวุโสที่สุดในครอบครัว เช่น ปู่ย่าตายาย หรือพ่อแม่) ที่นั่นพวกเขาจะแต่งกายด้วยชุดพื้นเมือง ทำอาหารอร่อยๆ และแสดงความเคารพต่อบรรพบุรุษ

อย่างที่เห็นกันแล้วว่า การเคารพผู้อาวุโสเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับคนเกาหลี Chuseok ไม่ใช่แค่เทศกาลกินเลี้ยงเฉยๆ นะ แต่มีหน้าที่สำคัญสามอย่างที่ต้องทำให้เสร็จ:

1. 'Bulcho': ต้องถอนวัชพืชที่ขึ้นรอบๆ หลุมศพของบรรพบุรุษที่ขึ้นตลอดฤดูร้อนออกให้หมด

งานนี้สำคัญมากสำหรับครอบครัว เพราะสังคมเกาหลี (และสังคมเอเชียโดยรวม) ให้ความสำคัญกับการรักษาหน้าตาต่อสาธารณะมาก เวลาทำผิดพลาด สิ่งแรกที่คิดไม่ใช่ “โอ๊ย ฉันอายจัง” แต่จะเป็น “คนอื่นจะคิดยังไงกับความผิดพลาดนี้” หลุมศพที่มีวัชพืชขึ้นรกหลังวัน Chuseok จะทำให้คนอื่นคิดว่าลูกหลานไม่เอาใจใส่ และถือเป็นเรื่องน่าอับอายของครอบครัวเลยนะ

2. 'Sungmyo': แสดงความเคารพต่อหลุมศพ มักจะทำด้วยการโค้งคำนับและถวายเหล้า ผลไม้ เนื้อสัตว์ และชิกฮเย (เครื่องดื่มข้าวหวานเกาหลี)

3. 'Charye': จัดโต๊ะอาหารอย่างประณีตเพื่อถวายบรรพบุรุษที่บ้าน มีขั้นตอนละเอียดอ่อนหลายอย่างในการจัดและทำพิธีให้ถูกต้อง เช่น จุดเทียนก่อนรินเหล้าลงในถ้วยสามใบเป๊ะๆ แล้วโค้งคำนับสองครั้งหลังรินเสร็จ อาหารแต่ละจานก็มีตำแหน่งเฉพาะบนโต๊ะที่ต้องวางด้วย

พอเสร็จสิ้นภารกิจทั้งหมด ก็จะถึงช่วงเวลาแห่งการพักผ่อนและสนุกสนาน แม้ว่าเกมแบบดั้งเดิมบางอย่างอาจจะดูเชยไปบ้างแล้ว แต่ครอบครัวส่วนใหญ่ก็มักจะใช้เวลาพูดคุยกัน จิบเครื่องดื่มหลังอาหารเย็น หรือเล่น Go-Stop แต่เกมคลาสสิกเหล่านี้ก็ยังคงมีการแสดงให้เห็นในงานสาธารณะต่างๆ เพื่อรักษาวัฒนธรรมไว้

1. 'Kangkangsullae': เป็นเกมสำหรับผู้หญิงโดยเฉพาะ โดยผู้หญิงหลายสิบคนจะมารวมตัวกันใต้แสงจันทร์และเต้นรำเป็นวงกลม จับแขนกัน

2. 'Sonori'/'Geobuknori': สองคนจะสวมผ้าคลุมที่ทำจากฮันจิ (กระดาษเกาหลีแบบดั้งเดิมที่ทำจากต้นหม่อน) แล้ววิ่งไปรอบเมืองในคราบวัวหรือเต่า ไปตามบ้านต่างๆ เพื่อขออาหาร อาหารที่ได้มามักจะแบ่งปันให้กับครอบครัวที่ไม่มีกำลังซื้ออาหารสำหรับ Chuseok ส่วนเกมอื่นๆ ก็มีมวยปล้ำ ชักเย่อ ยุทโนรี และยิงธนู

ถ้าใครติดตามวิดีโอ Chuseok มาตลอด ก็น่าจะสังเกตเห็นว่าไอดอลหลายคนอดใจรอไม่ไหวที่จะทำและกินซงพยอน (songpyeon) ซงพยอนเป็นหนึ่งในอาหารสัญลักษณ์ของ Chuseok ทำจากข้าวที่เก็บเกี่ยวใหม่ๆ มันคือขนมต็อกรูปพระจันทร์เสี้ยวเล็กๆ ที่มีไส้ถั่วแดง เกาลัด พุทรา งาบด หรือแค่น้ำตาลทรายแดง

เวลาทำซงพยอน เราจะอธิษฐานไปด้วยตอนตักไส้ใส่ แล้วก็ค่อยๆ พับให้เป็นรูปพระจันทร์เสี้ยวอย่างระมัดระวัง เพื่อไม่ให้คำอธิษฐานหลุดออกไป ผู้สูงอายุมักจะคอยบ่นให้ปั้นให้สวยที่สุด เพราะมีคำกล่าวว่ายิ่งปั้นซงพยอนได้สวยเท่าไหร่ ลูกสาวในอนาคตก็จะยิ่งสวยเท่านั้น

นอกเหนือจากนั้น ก็คือการได้อิ่มอร่อยกับอาหารมื้อใหญ่กับครอบครัวนั่นเอง

หวังว่าข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์นะ! ขอให้มีความสุขในวัน Chuseok จากทีมงาน allkpop ทุกคน!